Nieuws en verhalen

Illustrator Evelien Britt: ‘We zijn niet kapot. We hoeven niet gemaakt te worden.’

24 mei 2022

Evelien Britt (45) studeerde met vlag en wimpel af aan de kunstacademie in Den Haag. Ze werkt als illustrator voor onder andere Boba en bestiert tussen de bedrijven door een gezin met 3 kinderen. En ja, ze is ook gediagnosticeerd met autisme. Daar wil ze alleen niet door gedefinieerd worden. ‘Een mens is in de allereerste plaats een individu.’

‘Ik dacht altijd: een studie kies je om geld te verdienen. Maar in 2001 besefte ik dat het veel belangrijker is om iets te studeren dat ik simpelweg graag wílde. Ik was er onzeker over, maar meldde me toch aan voor het toelatingsexamen van de Koninklijke Academie in Den Haag. Het bleek een schot in de roos – waar ik me binnen eerdere opleidingen een buitenbeentje had gevoeld, was hier iederéén een prettige mafketel. Daarbij waren alle studenten vooral met hun werk bezig, en wat minder met de sociale mores: een verademing.’

Te eerlijk, te direct

‘Pas 4 jaar geleden werd ik gediagnosticeerd met autisme. Voor mij viel toen veel op zijn plek. Aan de ene kant ben ik sociaal erg gevoelig – spanningen en emoties van anderen komen hard bij me binnen – en aan de andere kant vind ik het lastig om mijn sociale communicatie helemaal goed af te stemmen op mijn omgeving. Ik word soms te eerlijk of te direct gevonden, terwijl ik dan denk: je vraagt toch wat ik ervan vind? Inmiddels lukt het me beter om in te schatten wat iemand eigenlijk bedoelt, zonder dat het zo duidelijk gezegd wordt. Ik kan nu beter op die impliciete verzoeken inspringen.’

Verzet tegen maakbaarheid

‘Bij mijn afstuderen aan de kunstacademie heb ik me gefocust op de maakbaarheid van de mens – en mijn persoonlijke verzet daartegen. Natuurlijk heeft dat te maken met mijn eigen bagage, en dan vooral met het idee dat je als mens gerepareerd zou moeten worden als je niet helemaal binnen het grote gemiddelde valt. Terwijl: een diagnose als autisme geeft onder andere aan dat je een bepaalde onder- en overgevoeligheid hebt in je zintuiglijke verwerking, en dat zegt verder weinig over mij. Er zijn bijvoorbeeld ook veel aspecten aan mijn autisme waar ik blij mee ben. Ik ben analytisch, heb een groot probleemoplossend vermogen en ik heb veel overzicht; in een huishouden met 3 kinderen ben ík de persoon die altijd alles kan vinden. En ja, ik ben óók erg gevoelig voor prikkels, en dat zorgt soms voor stress. Maar dat heeft ook te maken met mijn karakter, en met mijn sociale context. Ik vind het belangrijk dat die individualiteit overeind blijft, buiten alle mogelijke diagnoses om.’

Wat nodig is

‘Een Boba-coach vroeg me de Bobamethodiek te illustreren. Voor mij een mooie kans om dat pleidooi voor het individu concreet te maken – ik wilde het graag doen. Een van mijn illustraties in het document toont een autist die helemaal is ingepakt met valkussens en waarschuwende toeters, met daarnaast een tevreden coach. Het is een voorbeeld van hoe het in mijn ogen níet moet. Autisme gaat niet over. Er is dus ook geen snelle reparatie. Wat nodig is, is begrip en flexibiliteit – van mensen met een diagnose én van alle neurotypische mensen daaromheen. Wij autisten zijn niet kapot. We hoeven dus ook niet gemaakt te worden.’